Kinh tế – Lối sống: Mô hình ‘ở một mình, ăn một mình’ ngày càng phổ biến?

Báo chí quốc tế gần đây nêu ra hiện tượng xã hội sống một mình ở Trung Quốc, tạo ra mô hình ‘ở một mình, ăn một mình’, có tác động lớn tới nền kinh tế.

Còn gọi là ‘solo dwelling economy’ hay tiếng Trung là ‘kinh tế ở một mình’ (独居经济 dú jū jīng jì), hiện tượng này được ghi nhận là đang bùng nổ.

Các số liệu ở nền kinh tế đông dân hàng đầu thế giới cho thấy:

• 1990: 6% hộ gia đình Trung Quốc là hộ đơn thân
• 2013: tăng lên 14,6%
• 2018: 77 triệu người trưởng thành sống một mình
• Hiện nay: 123 triệu người ở một mình
• 2030: Dự báo đạt 150–200 triệu!

Đây là con số gấp đôi toàn bộ dân số Vương quốc Anh hiện nay, và thêm một Vương quốc Anh nữa vào cuối thập kỷ.

Sự thay đổi cách sống của cả trăm triệu người đã và đang tạo ra nhiều sản phẩm mới cho cuộc sống một mình, như:
• “Bữa cho một người” (一人食)
• “Đặt đồ ăn nhóm” (拼好饭): người ta chỉ ăn chung khi tụ họp bạn bè.
• “Ứng dụng check-in” (签到软件)

“Kinh tế người ở một mình” được cho là đang trở thành một trong những ngành tăng trưởng nhanh nhất của Trung Quốc.

Bên cạnh đó, việc giảm kết hôn và sinh con đã đưa Trung Quốc trở thành nước có sinh suất thấp tới mức báo động: 5,63 trên 1000, thấp hơn Nhật Bản, và Ý (ở châu Âu) là những xã hội lão hóa nhanh, theo số liệu năm 2025.

Anh và EU thì sao?

Cách sống một mình (solo living) cũng đang tăng nhanh khắp EU, với hộ gia đình chỉ có một người trưởng thành là loại tăng nhanh nhất (tăng 16,9% giai đoạn 2015–2024), đưa con số lên tổng cộng 75 triệu người trên toàn EU.

Điều đáng chú ý đây là hai nhóm có tiền và thời gian để chi tiêu. Một là những người quá tuổi, sống riêng do ly hôn, góa bụa hoặc do lựa chọn cá nhân. Họ thường đã có tiền tiết kiệm hoặc nguồn thu ổn định. Hai là nhóm dân cư dưới 40 tuổi, đang đi làm và cho thu nhập đều, nhu cầu đi lại, mua sắm cao.

Còn tại Vương quốc Anh, số liệu của Văn phòng Thống kê Quốc gia (ONS) năm 2024 cho thấy cả nước có 28,6 triệu hộ gia đình; 66,9% gồm một cặp vợ chồng có hoặc không có con, hoặc một cha/mẹ đơn thân sống với ít nhất một con, và 29,5% là hộ đơn thân.

Nhiều người ở Anh sống một mình hơn vào năm 2024 (8,4 triệu) so với 2014 (7,6 triệu), tuy chưa phải là con số tăng cao.

Cũng ở Anh, số người cao niên sống ‘solo’ cao hơn giới trẻ: số từ 65 tuổi trở lên cao hơn (51,1% năm 2024, 45,5% năm 2014).

Một phần ba (33,7%) nam giới trong độ tuổi 20–34 sống với cha mẹ vào năm 2024, so với dưới một phần tư (22,1%) nữ giới.