Sống ở Anh (bài 4): Thủ tục nhận đơn thuốc từ NHS

Tiếp tục loạt bài Sống ở Anh được bạn đọc hoan nghênh, chia sẻ rất nhiều, Viet News UK giới thiệu thủ tục lấy đơn thuốc (prescription) tại Vương quốc Anh trong hệ thống Y tế và Chăm sóc Sức khỏe Quốc gia (National Health Service-NHS):

• Đăng ký và tiếp cận chăm sóc y tế ở tuyến 1

• Đăng ký với bác sĩ gia đình (GP practice) địa phương và nhận số sổ y tế tức NHS number. GP là “điểm vào” chính để khám và cấp đơn thuốc. Xin lưu ý ai ở Anh lâu cũng có thể tải NHS App xuống máy để lưu giữ số NHS và lịch sử các lần được kê đơn thuốc. Trẻ em, kể cả con của mẹ Việt Nam đang xin tỵ nạn, được cấp ngay NHS number và sổ sức khỏe (red book).
• Bạn có thể đặt hẹn trực tiếp, gọi điện, đặt qua NHS App hoặc hệ thống đặt lịch của practice. Một số vấn đề có thể được tư vấn qua điện thoại hoặc video.

• Khám và được kê đơn

• Trong buổi khám, nếu cần thuốc, GP (hoặc y tá, dược sĩ lâm sàng trong practice) sẽ kê đơn (prescription). Họ có thể kê dưới dạng:
  • Single prescription: đơn lẻ cho một lần lấy thuốc.
  • Repeat prescription: kê cho đơn lặp lại (thường dùng cho thuốc điều trị dài hạn), cho phép lấy nhiều lần mà không cần khám lại mỗi lần.

• Hình thức đơn thuốc

• Electronic Prescription Service (EPS): hầu hết các đơn NHS hiện được gửi điện tử trực tiếp đến nhà thuốc bạn chọn. Bạn không cần giấy.
• Paper prescription: vẫn còn dùng ở một số trường hợp (ví dụ bệnh nhân ở ngoài khu vực hoặc khi đặt đơn khám bác sĩ tư-private prescription).

• Chọn tiệm dược phẩm và nhận thuốc

• Nếu dùng EPS, bạn chọn nhà thuốc (pharmacy) để đơn được gửi tới. Nhà thuốc sẽ chuẩn bị thuốc và thông báo khi sẵn sàng để bạn đến lấy.
• Nếu là paper prescription, bạn tới nhà thuốc bất kỳ nộp phiếu giấy và chờ lấy thuốc.
• Một số nhà thuốc có dịch vụ giao thuốc đến nhà (delivery) — kiểm tra với pharmacy.

• Thuốc cấp gấp / trường hợp khẩn cấp

• Nếu cần thuốc gấp và bạn không thể đợi, một số pharmacy có thể cung cấp “emergency supply” nhỏ mà không cần đơn trong những trường hợp nhất định (có phí hoặc miễn tùy điều kiện).
• Gọi NHS 111 để được hướng dẫn khi không chắc xử lý thế nào ngoài giờ làm việc.

• Đối với thuốc cấp lại đơn (repeat prescriptions)

• Đăng ký hệ thống repeat với GP hoặc qua NHS App/website practice.
• Đặt yêu cầu refill online, qua điện thoại hoặc tại practice. House of practice thường yêu cầu 48 giờ làm việc để xử lý.
• Kiểm tra số lần còn lại trên hệ thống hoặc trên đơn thuốc.

• Chi phí và đơn miễn phí thuốc

• England: nhiều người lớn phải trả phí theo đơn (một mức cố định trên mỗi đơn). Có nhiều nhóm được miễn (trẻ em, người trên 60, phụ nữ mang thai, người nhận một số trợ cấp, người có chứng bệnh mãn tính được ghi trong sổ).
• Chi phí và danh sách miễn thay đổi theo chính sách. Điều chắc chắn là Anh không có nạn ‘cò thuốc’ hay bác sĩ móc ngoặc với dược sĩ để ép bệnh nhân mua thuốc ở cửa tiệm quen biết.
• Scotland, Wales, Northern Ireland: hầu hết các đơn NHS miễn phí cho người sử dụng.
• Khi bạn đặt private prescription (đơn thuốc khi khám bác sĩ tư) thường sẽ phải trả toàn bộ chi phí và tiệm dược phẩm sẽ tính tiền thuốc theo giá bán lẻ.

• Đơn cho trẻ em và người không có đăng ký NHS

• Trẻ em thường thuộc nhóm được miễn phí (phụ thuộc vào quốc gia trong UK).
• Khách ngắn hạn/du khách: có thể phải trả chi phí tư nhân hoặc mua thuốc tự túc; trong một số trường hợp có quy định đặc biệt theo thỏa thuận quốc tế.

• Lưu ý an toàn và quyền lợi

• Kiểm tra tên thuốc, liều lượng, cách dùng và tác dụng phụ khi nhận thuốc; hỏi dược sĩ nếu có thắc mắc.
• Nếu bác sĩ chuyển sang thuốc khác hoặc cần theo dõi, hãy tuân thủ lịch khám lại.
• Bạn có quyền biết chi tiết kê đơn, yêu cầu giải thích và khiếu nại nếu có vấn đề.