EU áp dụng đồng bộ Hiệp ước Di cư và Tị nạn từ 12/06/2026
Hiệp ước mới về Di cư và Tị nạn (New Pact on Migration and Asylum) của EU sẽ bắt đầu có hiệu lực đầy đủ từ ngày 12 tháng 6 năm 2026.
Như thế, sau khoảng 2 năm chuẩn bị kể từ khi ký kết vào năm 2024, Liên minh châu Âu sẽ áp dụng hiệp ước này để siết chặt và thống nhất quy trình di cư. qua các bước sau:
1. Thống nhất quy trình sàng lọc bắt buộc (screening) với người nhập cư vào lãnh thổ của EU.
Trước đây, việc kiểm tra người di cư không đồng đều giữa các quốc gia. Từ tháng 6, quy trình này sẽ trở nên nghiêm ngặt hơn ngay tại biên giới.
Cụ thể, họ sẽ bị thu dấu vân tay và dữ liệu khuôn mặt và toàn bộ thông số sinh trắc học này được tải lên hệ thống Eurodac. Nhờ đó, việc kiểm soát biên giới của toàn khối được thống nhất, không phụ thuộc vào từng nước thành viên.
Kiểm tra an ninh & y tế: EU sẽ đánh giá nhanh tình trạng sức khỏe và rủi ro an ninh trong vòng tối đa 7 ngày.
Phân loại: EU sẽ quyết định xem cá nhân đó có được phép xin tị nạn hay phải chuyển sang quy định trục xuất nhanh.
2. Thủ tục quá cảnh biên giới nhanh (Border Procedures). Đây là điểm cốt lõi mà EU dùng để giảm tải cho hệ thống, bằng cách đánh giá rủi ro “trốn ở lại” hoặc xin tỵ nạn từ xa.
Nói ngắn gọn thì những người đến từ các quốc gia có tỷ lệ chấp thuận tị nạn thấp (dưới 20%) sẽ được xử lý theo quy trình rút gọn. Họ sẽ được lưu trú tại các trung tâm tiếp nhận gần biên giới. Nếu hồ sơ bị từ chối, việc trục xuất sẽ diễn ra ngay lập tức thay vì cho phép họ đi sâu vào nội địa EU.
3. Cơ chế “Đoàn kết bắt buộc” (Mandatory Solidarity): Để tránh tình trạng các quốc gia cửa ngõ như Hy Lạp, Ý hay Tây Ban Nha bị quá tải, hiệp ước đưa ra hai lựa chọn cho các thành viên khác.
Một là họ chấp nhận tái định cư một số lượng người di cư vào các nước tuyến đầu nhất định vào nước mình.
Hai là họ phải đóng góp tài chính. Nếu không muốn tiếp nhận người, quốc gia đó phải đóng một khoản phí (khoảng 20.000 Euro cho mỗi trường hợp từ chối) vào quỹ chung của EU để hỗ trợ các nước tuyến đầu.
Người từ Việt Nam tới thì sao?
Hiện chưa thể biết những người tới từ Việt Nam xin tị nạn ở EU sẽ được đối xử ra sao. Thế nhưng, chính sách riêng rẽ của Đức, quốc gia đông dân nhất EU cho thấy việc cấp quyền hưởng quy chế tị nạn cho người từ Việt Nam là rất hiếm.
Theo Cơ quan Liên bang về Di trú và Người tị nạn Đức (BAMF), trong hai tháng 1–2 năm 2026 có 308 đơn xin tị nạn của công dân Việt Nam, nhưng không có trường hợp nào được cấp quy chế bảo vệ, các báo tiếng Việt ở Đức cho biết.
Cũng có tin tuần qua của các báo Anh rằng số người đi thuyền nhỏ từ EU sang Anh này xuất phát nhiều từ bãi biển của Vương quốc Bỉ, hơn là từ Pháp.
Anh và Pháp đã ký kết nhiều thỏa thuận ngăn chặn người đi thuyền từ châu Âu lục địa sang Anh, gồm cả người từ Việt Nam.
