Anh bỏ dự án Digital ID hay thẻ căn cước số bắt buộc
Mặc dù thời gian dự kiến triển khai là năm 2029, nay chính phủ Anh đã phải bỏ dự án triển khai ‘thẻ căn cước số’ tức Digital ID bắt buộc sau nhiều phản đối.
Ý tưởng mỗi công dân Anh phải có thêm một Digital Identity Card bị phản đối nhiều trên mạng, trên đài báo và ngoài đường.
Đã có các cuộc tuần hành mang biểu ngữ tới trước 10 Downing Street ở London để chỉ trích Thủ tướng Sir Keir Starmer. Nay thì ông Starmer quyết định tạm gác lại ý tưởng đó, theo các báo Anh vào tối ngày 13/01/2026.
Chính phủ cho hay dự án này sẽ vẫn tiếp tục nhưng không bắt buộc, và ai muốn tham gia thì tự nguyện.
Tuy thế, có chỉ trích rằng trên thực tế, ngoài hộ chiếu, bằng lái xe thì hiện đã có một số cách xác định danh tính công dân hoặc người có hoạt động kinh tế, nhận lương ở Anh như số và thẻ National Insurance và Mã số đăng nhập trang chính phủ.
Bởi vậy, việc sinh ra thêm một Digital ID thực sự là không cần thiết.
Cuộc tranh cãi về Digital ID phản ánh mâu thuẫn giữa hai logic: một bên là tiện ích của xã hội, một bên là lo ngại bị kiểm soát bằng công nghệ số.
Digital ID và các lợi ích, theo chính phủ Anh
Căn cước dùng kỹ thuật số mới là phương thức định danh một người là công dân Anh hoặc người nước ngoài làm việc tại Anh hợp pháp, và tư cách, tình trạng cư trú của họ tại Anh.
Digital ID có hai tác dụng, theo chiến dịch vận động của chính phủ với mục tiêu sẽ triển khai từ 2029.
Một là đảm bảo việc xác minh danh tính nhanh cho công dân.
Hai là ngăn chặn tình trạng thiếu căn cước khiến có người nước ngoài tham gia thị trường lao động khi không có giấy phép, hoặc ở lại quá hạn visa mà vẫn đi làm.
Căn cước số, lưu trên điện thoại smartphone sẽ bao gồm:
- tên
- ngày sinh
- thông tin về quốc tịch hoặc tình trạng cư trú
- một bức ảnh – làm cơ sở cho bảo mật sinh trắc học – giống như eVisa hoặc hộ chiếu, nhưng được cập nhật.
Cuộc tham vấn dự kiến sẽ xem xét xem có thông tin nào bổ sung, như địa chỉ, sẽ hữu ích để đưa vào hay không.
Ngoài ra, mục tiêu của sáng kiến này là:
- Giảm gian lận danh tính bằng cách giảm thiểu thông tin cá nhân mà bạn cần cung cấp.
- Tăng cường kiểm tra việc làm, bao gồm cả trong nền kinh tế gig, nhằm hạn chế khả năng làm việc cho người di cư bất hợp pháp.
- Tinh giản quy trình xác minh trong các lĩnh vực tư nhân – bằng cách cho phép kiểm tra kỹ thuật số và xác minh hiệu quả khi thực hiện các hoạt động như mở tài khoản ngân hàng hoặc chứng minh độ tuổi.
Hàng triệu người ở Vương quốc Anh không có quyền tiếp cận các giấy tờ chứng minh danh tính truyền thống như hộ chiếu. Ước tính có 10% công dân Vương quốc Anh chưa bao giờ có hộ chiếu, trong khi 93% người lớn sở hữu điện thoại thông minh.
Điều này có nghĩa là sẽ khó khăn để chứng minh đủ điều kiện cho những dịch vụ như mở tài khoản ngân hàng và yêu cầu nhận phúc lợi. Danh tính kỹ thuật số sẽ cung cấp cho bạn khả năng xác minh danh tính miễn phí và an toàn.
Để đảm bảo những người có khuyết tật, khiếm thính, khiếm thị cũng có thể sử dụng, chính phủ hứa sẽ tích hợp các công nghệ hỗ trợ như:
- Các trình duyệt đọc màn hình
- Lệnh bằng giọng nói
- Xác thực sinh trắc học
Những lý do gây ra phản đối
Nhiều người lo sợ rằng điều này có thể dẫn đến một xã hội “cầu xin” và quyền lực của chính phủ bị quan chức lạm dụng, với khả năng các chính phủ trong tương lai khai thác hệ thống này theo cách làm trước, thông báo sau.
Lấn sân sang các lĩnh vực quản trị xã hội: Có quan ngại lớn rằng một hệ thống được giới thiệu với một mục đích cụ thể (ví dụ: kiểm tra quyền làm việc cho thực thi nhập cư) sẽ dần mở rộng sang các lĩnh vực khác của cuộc sống, như tiếp cận dịch vụ y tế, ngân hàng hoặc bỏ phiếu trực tuyến, mà không có đủ cuộc tranh luận dân chủ hoặc sự đồng ý.
An ninh dữ liệu và nguy cơ vi phạm: Những người chỉ trích chỉ ra rằng không có hệ thống nào miễn nhiễm với sự cố, và việc tạo ra một “honey pot” lớn, tập trung dữ liệu cá nhân khiến nó trở thành mục tiêu hàng đầu cho tin tặc, kẻ thù nước ngoài và sự cố dữ liệu ngẫu nhiên.
Những thất bại trong các dự án CNTT của chính phủ trước đây và các vi phạm dữ liệu ở các quốc gia khác (ví dụ: hệ thống Aadhaar của Ấn Độ) càng làm tăng sự bất tín của công chúng đối với khả năng bảo mật dữ liệu của chính phủ.
Sự loại trừ nhân danh kỹ thuật số: Danh tính kỹ thuật số bắt buộc có thể tạo ra rào cản cho hàng triệu người bị loại trừ ra khỏi sự phát triển, bao gồm người cao tuổi, người khuyết tật, những người có thu nhập thấp hoặc những người sống ở các khu vực có kết nối mạng kém. Điều này có thể ngăn cản những người dễ bị tổn thương tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và tham gia đầy đủ vào xã hội.
Thiếu niềm tin và không có mệnh lệnh dân chủ: Ở Vương quốc Anh, các đề xuất đã gặp phải sự phản đối chính trị và công chúng đáng kể, với một bản kiến nghị chống lại danh tính kỹ thuật số bắt buộc thu thập gần 3 triệu chữ ký. Nhiều người cảm thấy chính sách này đã được áp đặt mà không có một mệnh lệnh dân chủ rõ ràng hoặc tham vấn công chúng đầy đủ.
