Con đường di cư không giấy tờ tới EU 5 năm tới sẽ ‘ngày càng hẹp lại’
Cao ủy của Liên minh châu Âu (EU) chuyên trách Nội vụ và Di cư, ông Magnus Brunner tại cuộc họp báo ở Brussels ngày 28/01/2026 đã công bố các nét chính cho chương trình cải tổ sâu rộng nhất về di cư và tị nạn của EU kể từ năm 2015.
Các báo tại Anh, Pháp và Đức cho hay những biện pháp mới của EU tập trung vào ba trụ cột.
- Thứ nhất, Ủy hội châu Âu sẽ đề nghị các quốc gia thành viên — bao gồm cả Đức — duy trì hoặc tái áp dụng kiểm tra biên giới có mục tiêu mỗi khi số người nhập cảnh trái phép tăng vọt.
- Thứ hai, một hành lang pháp lý mới sẽ bắt buộc chính quyền các nước thành viên ra lệnh cấm tái nhập cảnh 10 năm đối với bất kỳ ai đã tới EU bất hợp pháp và chống lại lệnh trục xuất. EU cũng trao quyền cho các nước tthành viên tạm giam những cá nhân bị coi là mối đe dọa an ninh cho đến khi bị trục xuất hoặc hồi hương.
- Thứ ba, EU sẽ tìm kiếm các thỏa thuận với các nước thứ ba, mô phỏng theo thỏa thuận Anh-Rwanda bị chính phủ London bỏ, để thiết lập “trung tâm hồi hương” ngoài châu Âu nơi người xin tị nạn bị từ chối có thể được xử lý.
Đây là chủ đề được các báo Anh bàn thảo nhiều, với phe đối lập tiếp tục phê phán chính phủ hiện hành đã bỏ kế hoạch Rwanda, dự kiến đưa người nhập cư bằng thuyền nhỏ vào Anh sang thẳng các trung tâm thanh lọc ở quốc gia châu Phi, chờ cứu xét tị nạn.
Người Áo Magnus Brunner
Sinh năm 1972, Cao ủy phụ trách Nội vụ và Di cư của EU, ông Magnus Brunner là cựu bộ trưởng tài chính của Áo, thuộc đảng thiên hữu Nhân dân Áo (Austrian People’s Party -ÖVP) trước khi được bổ nhiệm vào vị trí cao nhất trong bộ máy EU về di cư.
Khi ra tranh cử chức này vào năm 2024, ông nói kế hoạch như Rwanda, “chỉ nên được EU áp dụng nếu thực hiện một cách nhân đạo”. Khi đó ông ủng hộ việc chi tiền vào công nghệ giám sát biên giới để bảo vệ EU.
Nay, quan điểm chính thức của ông và EU có phần cứng rắn và rõ ràng hơn.
Chiến lược 5 năm tới về di cư và tị nạn của EU, tập trung vào siết chặt kiểm soát biên giới, tăng cường an ninh và đẩy nhanh, nâng cao hiệu quả trục xuất. Ông Brunner từng nói rằng tiến độ trục xuất, “chỉ có 1 trên 5 người ở EU bất hợp pháp là không thể chấp nhận được.”
Chiến lược cũng mang tính “phòng ngừa” cụ thể là làm sao “giảm số người nhập cảnh trái phép và giữ cho con số đó càng thấp càng tốt”.
Nói ngắn gọn thì chiến lược biên giới mới dưới thời Magnus Brunner của toàn khối EU gồm:
- Lệnh cấm nhập cảnh 10 năm: Người tị nạn bị trục xuất sẽ bị tự động cấm nhập cảnh trong 10 năm.
- EU đang xem xét thành lập các “trung tâm hồi hương” ngoài EU, có thể với các nước vùng Balkans, để xét đơn người xin tị nạn bị từ chối, tương tự mô hình Anh–Rwanda.
- Không trì hoãn trục xuất: Người xin tị nạn bị từ chối hoặc tội phạm nước ngoài sẽ không còn được hoãn trục xuất trong thời gian kháng cáo.
- Kéo dài thời gian tạm giam: Những người bị coi là rủi ro an ninh, chẳng hạn phạm tội khi đang xin tị nạn, có thể bị giam trong các trung tâm tạm giữ chuyên biệt lâu hơn theo lệnh của tòa án.
- Tập trung vào hồi hương, với mục tiêu tiếp cận “cứng rắn nhưng công bằng” hơn.
