Công dân Việt Nam xin Schengen visa tới châu Âu dễ hay khó?
Các số liệu thống kê của châu Âu về tỷ lệ chấp thuận (approval) và từ chối (rejection) với người mang hộ chiếu Việt Nam nộp đơn xin visa Schengen, cho thấy bức tranh không như đồn thổi trên mạng xã hội.
Thống kê từ 2014 đến 2024 cho thấy tỷ lệ người mang hộ chiếu VN bị bác đơn xin thị thực vào khối Schengen là khoảng 10%, thấp hơn nhiều so với nhóm chừng 20 nước châu Á và châu Phi bị bác đơn trung bình 40%.
Tỷ lệ trung bình toàn cầu là 14,8% trong giai đoạn 2018-2024, với thời đại dịch Covid có công dân nhiều nước bị bác visa Schengen vì các lý do bất thường.
Phí thị thực tăng cũng là một trong số chủ đề gây ra phàn nàn trên các trang mạng xã hội tiếng Việt, bên cạnh những chia sẻ rằng xin visa Schengen “ngày càng khó”.
Các số liệu cho thấy người Việt Nam xin và xin được visa Schengen nhiều nhất ở các cơ quan lãnh sự của Pháp và sau là Đức.
Trên lý thuyết, visa do một nước ký hiệp định Schengen cấp cho bạn quyền tự do di chuyển trên toàn khối, gồm đa số các nước EU và một số nước khác. Trên thực tế, điều này có thể bị hạn chế tùy vào biên phòng ở mỗi nước.
Ví dụ trong 4 năm, 2021-2024, tỷ lệ này là: 2021: 4,95%; 2022: 8,6%, 2023: 12,09% và 2024 là 10,79%, theo số liệu ở đây.
Cùng thời gian, trang HenlyGlobal chuyên về di cư, di trú và thị thực cho thấy bức tranh như sau:
Trong số 10 quốc gia đứng đầu về tỷ lệ từ chối cấp thị thực Schengen, có sáu quốc gia ở châu Phi. Comoros dẫn đầu với tỷ lệ từ chối 61,3%, tiếp theo là Guinea-Bissau 51%, Ghana 47,5%, Mali 46,1%, Sudan 42,3% và Senegal 41,2%.
Ba quốc gia châu Á và một quốc gia châu Âu khép lại danh sách: Pakistan 49,6%, Syria 46% và Bangladesh 43,3%.
Hy Lạp, mặc dù là thành viên Liên minh châu Âu và thuộc khu vực Schengen châu Âu, lại có tỷ lệ từ chối cao thứ hai là 56,4%, Thế nhưng đây là trường hợp đặc biệt: không phải công dân Hy Lạp mà là những người di cư tới đó rồi xin visa sang các nước Schengen còn lại bị bác đơn.
Ngoài ra, lãnh sự quán các nước châu Âu ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), có tỷ lệ bác đơn xin visa cao, 22,8% trong năm 2023, với người cư trú ở đó, thường là lao động đến từ nước khác, khi họ xin visa để tới châu Âu.
Giới chuyên gia cho rằng tỷ lệ bác đơn (rejection rate) không gắn liền với tình trạng kinh tế của cá nhân hay quốc gia họ là công dân.
Điều các cơ quan lãnh dùng để đánh giá là tỷ lệ công dân một nước trốn ở lại hoặc ở lại quá hạn visa (irregular stay).
Có đánh giá cho rằng vì xin visa Schengen khó nên người ta sẽ tìm đường di cư trái phép.
Ví dụ, từ 2013 tới 2023, số đơn xin thị thực Schengen toàn cầu giảm 40,13% (từ 17,3 triệu xuống 10,3 triệu), trong khi lệ phí thị thực tăng 50%.
Cùng thời gian, có sự tăng lên đáng kể về số cư dân châu Phi và Trung Đông tìm cách khác, như vượt biển, vượt biên trên bộ, để vào EU.
