Giáo dục Anh và núi nợ tiền tỷ bảng hiện hàng triệu cựu sinh viên phải trả
Quốc hội Anh đã phải mở cuộc điều tra để xem các công ty tín dụng học phí (student loan) có thu lãi suất quá cao từ cử nhân phải trả góp sau khi tốt nghiệp đại học ở Anh hay không.
Các báo đồng loạt đưa tin trong tuần qua rằng 2,8 triệu cựu sinh viên tại Anh đã nợ chừng £50.000 mỗi người, với một cá nhân nợ kỷ lục, £314.256.
Trên cả nước, thống kê Quốc hội nêu ra cho thấy núi nợ tiền ‘student loan’ đã lên tới gần 300 tỷ bảng sau nhiều thập niên.
Hôm 12/03/2026, Chủ tịch Ủy ban Ngân khố của Hạ viện, Meg Hillier, cho biết: “Cuộc điều tra là để tìm hiểu xem các mục tiêu của quy chế cho vay này có công bằng (fairness) hay không, hay là nó đang bất công bằng cách nào đó đối với người đã tốt nghiệp đại học”.
Lịch sử ‘student loan’
Năm 1990 công ty ‘Student Loan’ ra đời, được chính phủ Anh bảo trợ, để cấp trợ cấp sinh hoạt (grant) cho sinh viên ở Anh, với tiêu chuẩn tùy vào thu nhập của cha mẹ.
Từ năm 1998, Luật Giáo dục Đại học cho phép các đại học thu phí 1000 bảng Anh/năm với mỗi sinh viên và bỏ các khoản trợ cấp (grant). Tới năm 2006, học phí ở Anh tăng lên 3000 bảng/năm/một sinh viên. Sau đó, khoản học phí (tuition fee) cho sinh viên nội địa tăng đều vào những năm 2010-2015.
Cùng giá sinh hoạt tăng nhanh ở Anh (6000 bảng/năm), học phí cũng lên tới gần 10 nghìn bảng/năm.
Vì thế, các khoản cho vay này cộng lại cho một năm học, với sinh viên nội địa Anh cũng là chừng 15-16 nghìn bảng, tương đương 20 nghìn USD. Ba năm học để lấy tấm bằng cử nhân là 60 nghìn USD.
Để lấy bằng thạc sĩ, sinh viên quốc tịch Anh hoặc EU có quyền định cư cũng có thể vay ‘student loan’. Nghiên cứu sinh tiến sĩ cũng được quyền vay tương tự để trang trải học phí và tiền sinh hoạt.
Nhìn chung, vấn đề là ngoài hàng chục nghìn bảng người tốt nghiệp phải trả góp (sau khi có thu nhập chừng 29.000 bảng/năm trước thuế), thì vấn nạn cho họ là lãi suất thì chừng 6-9%/năm, cao hơn cả tiền vay mua nhà trả góp.
Tới năm 2025, tổng nợ của nhiều thế hệ sinh viên ở Anh cộng lại phình lên tới 292 tỷ bảng, tương đương 389 tỷ USD, cao hơn GDP của một số nước.
Một số chuyên gia về chính sách nói giải pháp cấp thời là xem lại ngưỡng £29.385/năm tiền lương trước thuế của người học ra trường. Ai có lương từ mức đó trở lên là bắt đầu phải trả nợ ‘student loan’.
Cách khác là nhà nước kiểm soát lãi suất hiện đang là + 3%, thêm vào mức % tương đương lạm phát người vai phải trả góp cho công ty Student Loan.
