Khủng hoảng nhà ở Anh: Nhu cầu tăng nhưng 1 triệu căn nhà ‘vẫn bỏ trống’
Năm 2025 kết thúc bằng hiện tượng trái khoáy (paradox) trên thị trường bất động sản ở Anh: số nhà ở vừa thiếu, vừa thừa, thể hiện bằng con số rất lớn căn hộ, nhà bỏ trống (empty homes).
Giá nhà ở tại các đô thị Anh vẫn tăng và chính phủ nói cần thêm 1,5 triệu căn nhà để đáp ứng nhu cầu trong nhiệm kỳ Quốc hội này.
Nhưng cùng lúc, các báo chuyên ngành nói có ít nhất 1/2 triệu căn nhà ở Anh bỏ trống. Một cách tính khác đưa con số này lên trên 1 triệu.
Chuyên trang Empty Homes trong bài đăng ngày 19/11/2025 nói về con số “hơn 1 triệu nhàempty homes”.
Bài có tựa đề “Council Taxbase 2025: Empty Homes in England Rise to Over One Million” sử dụng số liệu từ thuế hội đồng địa phương (council tax) để nêu con số như sau:
“Dữ liệu của năm nay ghi nhận có 542.276 căn nhà bỏ trống, tăng gần 40.000 so với năm 2024. Nhưng nếu tính các căn nhà thứ hai và các trường hợp nhà không có người ở quá 6 tháng, nước Anh hiện có hơn một triệu căn hộ, tổng cộng là 1.022.433, không được sử dụng làm nơi ở chính.”
Tuy con số này chỉ chiếm 3,96% tổng số nhà ở của đất nước, tỷ lệ cao nhất được ghi nhận kể từ trước đại dịch Covid, nhưng nó nói lên một nghịch lý: “nhu cầu nhà ở tăng liên tục nhưng số nhà ‘vắng người ở’ cũng tăng đều”.
Chuyên trang này cho hay, “so với năm 2021, hiện có hơn 116.000 căn nhà thêm bị bỏ trống hoặc bị loại khỏi nguồn cung nhà ở.”
Một lĩnh vực đặc biệt đáng lo ngại là sự gia tăng liên tục trong số nhà bỏ trống lâu dài, được định nghĩa là các bất động sản không có người ở hơn sáu tháng.
Tổng số nhà bỏ trống lâu dài của năm 2025 đã tăng lên 309.856, tăng đáng kể so với 272.257 của năm ngoái.
Tình trạng bỏ trống lâu dài thường phản ánh những vấn đề cấu trúc sâu sắc hơn trong thị trường. Ví dụ có vấn đề trong sự trì hoãn cải tạo bất động sản, sự chậm trễ trong việc xử lý nhà thừa kế, các áp lực về khả năng chi trả, việc chủ nhà rời khỏi thị trường.
Ngoài ra là những thách thức về tính khả thi ở những khu vực có nhu cầu thấp, do đó, nó hoạt động như một chỉ số nhạy cảm hơn về tình hình thị trường.
Theo trang Property Solvers (09/2025) thì vấn đề khá lớn là nhà bị mắc nợ tín dụng địa ốc (vay thế chấp-mortgage) nhưng không giải quyết được.
“Các ngân hàng hoặc building society cho vay thế chấp sẽ không chạm tới chúng, điều này có nghĩa là lựa chọn thực sự duy nhất là bán cho những người mua bằng tiền mặt hoặc qua đấu giá.”
“Nhưng thay vì bán ở mức giá thấp hơn, nhiều chủ sở hữu chấp nhận để nhà trống – đôi khi trong nhiều năm hoặc không có thời hạn xác định.”
Giá thành xây nhà mới lên cao 
Chính phủ của đảng Lao động Anh khi lên cầm quyền vào tháng 7/2024 đã cam kết sẽ xây thêm 1,5 triệu ngôi nhà/căn nhà mới trong vòng 5 năm.
Tuy thế, con số xây mới tới trên 300 nghìn căn nhà/năm đã tỏ ra không khả thi, theo các đánh giá mới nhất.
Lý do thì nhiều, nhưng ngoài vấn đề giải phóng mặt bằng, xin giấy phép xây dựng thì chi phí xây cất, gồm vật liệu, và nhất là nhân công ở Anh cao hơn trước, khiến việc triển khai xây các khu nhà, dãy nhà liền kề số lượng lớn đang gặp khó khăn.
Một bài trên BBC nêu ví dụ một người trẻ đi làm ở London “mua căn hộ 1 phòng ngủ năm 2017” với giá nửa triệu bảng, với khoản vay thế chấp rất cao. Nhưng nay thì thậm chí người đó không thể nào mua nổi căn nhà tương tự nữa vì giá lên mà thu nhập không tăng.
Một căn tương tự ở Cardiff được định giá 400 nghìn bảng Anh, con số quá lớn cho người làm công ăn lương.
Trong năm 2025, dù bất động sản tăng nhẹ ở Anh nhưng giá căn nhà trung bình ở thủ đô hiện là £547,468, theo ONS.
Đây là con số có giảm 2,4% so với một năm trước nhưng vẫn ngoài tầm với của nhiều người, nhất là giới trẻ.
Còn theo Zoopla thì trên toàn UK, giá nhà chỉ tăng 1,1% trong vòng 12 tháng tính đến tháng 11/2025, đạt mức £270,300/căn.
