Sinh hoạt nước Anh: Hơi thở đời sống ở chợ cuối tuần

Amy Chapman chia sẻ cảm xúc về tiếng rao hàng và hơi thở nhộn nhịp của đời sống ngoài chợ của Xứ sở Sương mù:

Sáng thứ Bảy ở Xứ sở Sương mù, khi kim đồng hồ vừa nhích qua mốc 6 giờ và tiết trời vẫn còn lạnh buốt, những khu chợ ngoài trời trên khắp nước Anh đã bắt đầu rục rịch lên đèn.

Từ những góc phố lâu đời ở London như Portobello và Surrey Street, đến các khu chợ cổ kính tại Manchester, Norwich, Glasgow, Lancaster hay Cornwall — hầu như ở đâu, từ thành thị đến làng quê — người ta cũng có thể nghe thấy tiếng bánh xe đẩy hàng ken két trên nền đá cũ, tiếng búa gõ chan chát dựng lều, cùng mùi cà phê nóng và xúc xích nướng lan tỏa trong không khí. Tất cả hòa quyện, xua tan sự tĩnh lặng vốn có của buổi sớm cuối tuần.

Dấu ấn lịch sử: Từ Hiến chương Hoàng gia đến những khu chợ bình dân

Khác với các siêu thị hiện đại, nhiều khu chợ thứ Bảy ở Anh mang trong mình bề dày lịch sử kéo dài hàng trăm năm. Không ít khu chợ được thành lập từ thời Trung cổ theo Hiến chương Hoàng gia (Royal Charter), ban đầu là nơi nông dân từ các vùng quê mang ngũ cốc, gia súc và nông sản vào thành thị để trao đổi, buôn bán.

Đến thời kỳ Victoria, tức thế kỷ XIX, sự phát triển mạnh mẽ của tầng lớp lao động đã biến các khu chợ đường phố thứ Bảy thành “trái tim” cung cấp lương thực cho những gia đình công nhân. Đây cũng là nơi quy tụ của giới costermongers — những người bán hàng rong trên đường phố — đồng thời trở thành bệ phóng đầu tiên giúp nhiều thế hệ người nhập cư hòa nhập vào đời sống kinh tế và xã hội nước Anh.

Những nét thú vị chỉ có thể cảm nhận ở chợ thứ Bảy tại Anh

Nghệ thuật rao hàng “Pound a Bowl”

Không bán theo cân hay theo đĩa như ở nhiều nơi khác, một hình ảnh đặc trưng tại các sạp rau củ ở chợ Anh là những chiếc bát nhựa tròn được xếp đầy đặn và bắt mắt. Người bán có thể đặt vào đó vài quả bơ, một bó măng tây, một rổ cà chua hoặc nhiều loại trái cây theo mùa, rồi cất tiếng rao:

“One pound a bowl!” — Một bát một bảng Anh!

Cách bán này vừa nhanh gọn, vừa tạo cảm giác người mua đang tìm được một món hời.

Tiếng gọi khách hào sảng, thân thiện kiểu Anh

Khác với không khí có phần im lặng trong các siêu thị, những người bán hàng ở chợ thường rất vui tính và hoạt ngôn. Họ gọi khách bằng những cách thân mật như “Darling”, “Love” hay “Mate”, tùy theo vùng miền và giọng địa phương.

Giữa tiết trời lạnh giá, những lời mời chào dí dỏm cùng tiếng cười nói rộn ràng tạo nên bầu không khí gần gũi, ấm áp và đậm chất cộng đồng.

Góc ẩm thực giao thoa văn hóa

Các khu chợ thứ Bảy giống như một bản đồ ẩm thực thu nhỏ. Ngay bên cạnh quầy cá tươi có thể là xe bán paella Tây Ban Nha nghi ngút khói, quầy bánh mì xúc xích kiểu Đức, hàng bánh ngọt Pháp hay những gian hàng Việt Nam bày chè, giò chả, bánh mì và nhiều món ăn quen thuộc.

Chỉ cần dạo một vòng quanh chợ, thực khách đã có thể thưởng thức hương vị của nhiều nền văn hóa khác nhau trong cùng một không gian.

Thói quen mua sắm: Tươi ngon, “giá hời” giữa thời buổi đắt đỏ

Trong bối cảnh giá cả và chi phí sinh hoạt không ngừng gia tăng, đi chợ thứ Bảy đã trở thành một lựa chọn vừa thiết thực, vừa tiết kiệm đối với người bản địa cũng như cộng đồng người Việt tại Anh.

Rau củ tươi từ các vùng quê

Khác với nhiều loại rau củ được đóng gói trong túi nilon và bày bán suốt nhiều ngày tại siêu thị, nông sản ở các khu chợ thường được vận chuyển trực tiếp từ những trang trại ở vùng quê — chẳng hạn như Kent hoặc Essex — ngay từ đêm hôm trước.

Rau xanh, nấm tươi và trái cây theo mùa thường giữ được độ giòn, ngọt tự nhiên. Dâu tây cũng có thể được cung cấp trực tiếp từ các trang trại trong nước, đặc biệt vào mùa thu hoạch.

Thịt, cá và hải sản tươi ngon

Tại các quầy cá và hải sản, người mua có thể dễ dàng tìm thấy cá chẽm, cá hồi, tôm, mực ống nguyên con còn ánh lên vẻ tươi mới, cùng nhiều loại hải sản khác. Đây là điều không phải lúc nào cũng dễ tìm thấy ở các siêu thị thông thường, nơi phần lớn sản phẩm đã được sơ chế hoặc phi lê sẵn.

Tại các quầy thịt, khách hàng cũng có thể yêu cầu người bán lọc xương, chặt sườn, thái thịt hoặc chuẩn bị phần mỡ heo theo đúng nhu cầu. Khu chợ cá ở Deptford là một ví dụ quen thuộc: giá cả phải chăng nhưng chất lượng khá tốt, được nhiều người tìm đến.

Bí quyết “săn” hàng giá rẻ vào cuối buổi chợ

Khoảng 2–3 giờ chiều, khi phiên chợ sắp kết thúc, nhiều tiểu thương bắt đầu “xả hàng” để dọn sạp. Đây thường là thời điểm người mua có thể tìm được những món hàng với mức giá hấp dẫn nhất.

Nông sản có thể được giảm xuống còn một nửa, thậm chí với 10 hoặc 20 bảng Anh, người mua đã có thể mang về hai, ba túi thực phẩm tươi đầy ắp cho cả gia đình.

Hơn cả một nơi mua bán

Đi chợ thứ Bảy ở Anh không chỉ đơn giản là mua cá, mua rau để lấp đầy tủ lạnh. Đó còn là một nét văn hóa bình dị và sống động — nơi con người tạm bước ra khỏi những màn hình điện tử, trò chuyện với nhau, ngắm nhìn các gian hàng, thưởng thức món ăn đường phố và hòa mình vào dòng người qua lại.

Trong nhịp sống ngày càng hiện đại và vội vã, những khu chợ cuối tuần vẫn giữ được sức hấp dẫn riêng. Ở đó, người ta có thể cảm nhận trọn vẹn âm thanh, mùi vị và hơi thở của đời sống thường nhật tại Xứ sở Sương mù.