Sống ở Anh (bài 14): Chuyện không gọi bố mẹ chồng là bố mẹ ‘Mum & Dad’

Một số bạn người Việt kết hôn với người Anh chia sẻ câu chuyện có nên, và có được phép gọi bố mẹ vợ hoặc bố mẹ chồng chồng (parents-in-law) là ‘father’, ‘Dad’, hay ‘mother’ hoặc ‘Mum’ hay là không.

Câu chuyện hóa ra không đơn giản và cũng đã gây khó khăn cho các con dâu, con rể người Anh, người gốc Ấn ở Anh như trên các trang EasyWedding và MumsNet mô tả.

Lý do là luật và văn hóa Anh không có bất cứ câu nào yêu cầu một gia đình coi con dâu, con rể là con của họ (their own children).

Điều này càng lạ khi một phụ nữ đi lấy chồng ở Anh thường sẽ lấy họ chồng. Đã có không ít bạn đổi thêm, hoặc thêm họ tên mới, ví dụ từ Trần Kim Anh thành Anh Kim Johnson.

Nhưng kể cả khi đó, người con dâu không phải là “con” của gia đình chồng như cách hiểu “làm dâu” ở Việt Nam.

Đầu tiên là luật pháp

Bởi luật hôn nhân gia đình Anh coi các gia đình là những đơn vị độc lập (family unit), và không coi người con dâu, con rể là thành viên của gia đình gần gũi nhất, theo nghĩa hẹp, tức immediate family.

Họ chỉ là thành viên ‘đại gia đình’ – extended family, gồm cả các người họ hàng, uncle, aunties, nephews, cousins etc.

Ngược lại, ở hầu hết các lĩnh vực pháp lý, trách nhiệm chăm sóc trẻ em và quyền phụ huynh hoàn toàn thuộc về cha mẹ (hoặc người giám hộ hợp pháp) của trẻ em, không phải ông bà.

Nếu có nhờ trông cháu thì đây là mối quan hệ tự nguyện: Ông bà thường giúp đỡ vì tình thương hoặc để xây dựng mối quan hệ đặc biệt, chứ không phải vì nghĩa vụ.

Tuy thế, các quy định ở Anh cũng nói con cái có thể không cho ông bà đến thăm cháu, và đó là chuyện hoàn toàn hợp pháp.

Trong một số trường hợp, nếu ông bà lập luận được trước tòa là việc thăm cháu có tác động tốt đến sức khỏe tâm lý của họ thì có thể được tòa cho phép. Ông bà có thể

Về cách xưng hô, luật pháp không có quy định bạn phải gọi bố mẹ chồng hoặc bố mẹ vợ ở Anh là ‘Mum’ và ‘Dad’. Việc gọi như vậy là tùy vào các gia đình quyết định với nhau.

Đã có những trường hợp bố/mẹ chồng hoặc vợ đã có hôn nhân lần thứ hai và người bố dượng hoặc mẹ kế (theo cách hiểu ở Việt Nam), hoàn toàn không muốn xưng danh ‘Dad’, ‘Mum’, với con riêng của chồng/vợ họ.

Sau đó là văn hóa, phong tục

Các trang về phong tục thì khuyên cách tốt nhận là hỏi chính họ, sau đám cưới, rằng cha mẹ đằng nội, ngoại muốn được gọi ra sao.

Trên thực tế, nhiều phụ nữ Anh không muốn ‘người ngoài dòng họ’ gồm con dâu con rể gọi họ là ‘Mum’, mà thường nói, ‘Just call me Suzie’, hay ‘Call me Anne’ – tức là gọi tên riêng. Vậy thôi.

Một số nguồn nói người Anh ở phía Bắc England ưa cách xưng hộ bằng tên riêng với con dâu, con rể của họ, hơn là dân London.

Trước Thế Chiến 2, giống như nhiều nước châu Âu, phong tục Anh yêu cầu giới quý tộc và tầng lớp trên không gọi tên riêng của parents-in-law, mà vẫn gọi Quý ông, Quý bà, hoặc Mr, Mrs như xưng hô chính thức ngoài xã hội.

Các báo Anh cho hay hiện nay, Thái tử William và công nương Kate luôn gọi Hoàng hậu Camilla, vợ sau của vua cha Charles, là ‘Your Majesty’ hoặc ‘The Queen’, một cách tôn kính và giữ khoảng cách, chứ không bao giờ gọi bà là ‘Mẹ’.

Được biết Thái tử William cũng không cho ghi nhận trong giấy tờ về Hoàng hậu Camilla là “bà nội” của các hoàng tử George, Louis và công chúa Charlotte vì muốn dành danh dự duy nhất đó cho mẹ đẻ của ông, cố Công nương Diana.

Ngày nay, và với thường dân, việc gọi tên riêng trong nhà trở nên phổ biến hơn. Và thường sau khi hôn nhân của các con họ đã kéo dài, cha mẹ vợ/chồng dần dần coi việc con rể, con dâu như ‘their children’ mà cho phép gọi là bố/mẹ.

Tuy thế, giới hạn của quan hệ này được văn hóa và tập quán điều chỉnh, chứ pháp luật không tác động vào nhiều.