Sống ở Anh (bài 5): Quyền hạn của sở xã hội với trẻ em
(Hình minh họa tòa án gia đình xử quyền nuôi con)
Tại Anh có cơ quan Dịch vụ Chăm sóc Trẻ em là Children’s Social Care, trực thuộc Hội đồng địa phương/Local Council.
Theo luật, cơ quan này có nhiệm vụ bảo vệ sự an toàn và phúc lợi của tất cả trẻ em đang sinh sống tại Anh, không phân biệt tình trạng trú ngụ hay quốc tịch của cha mẹ.
Dưới đây là chi tiết về quyền hạn và các trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến việc trẻ bị tách khỏi cha mẹ.
1. Quyền hạn của Dịch vụ Xã hội (Social Services)
Dịch vụ Xã hội hoạt động dựa trên Luật Trẻ em 1989 (UK Children Act 1989).
Quyền hạn được phân cấp theo mức độ nghiêm trọng:
A-Hỗ trợ tự nguyện (Section 17):
Cung cấp dịch vụ giúp đỡ gia đình khi trẻ gặp khó khăn (ví dụ: hỗ trợ tài chính, nhà ở, hoặc gửi trẻ).
B- Điều tra bảo vệ (Section 47):Khi có nghi ngờ trẻ đang bị ngược đãi hoặc bỏ rơi, họ có quyền vào cuộc điều tra mà không cần sự đồng ý của cha mẹ.
C-Lệnh bảo vệ khẩn cấp (Emergency Protection Order): Nếu trẻ đang gặp nguy hiểm tức thì, họ có thể yêu cầu Tòa án cho phép đưa trẻ đến nơi an toàn ngay lập tức.
D-Quyền giám hộ (Care Order):** Thông qua Tòa án, họ có thể chia sẻ quyền làm cha mẹ và quyết định nơi trẻ sinh sống.
2. Điều đang được nhiều đồng hương Việt Nam ở Anh quan tâm là khi nào cha mẹ bị tước quyền nuôi con?
Chúng tôi muốn lưu ý về sự hiểu làm là Cơ quan XH có thể “bắt trẻ em mang đi”. Trên thực tế, chỉ Toà án (tương tự Toà Gia đình ở Việt Nam) mới có quyền tước quyền nuôi con. Social Services chỉ là bên đưa ra bằng chứng và yêu cầu.
Đối với người di cư, việc “vi phạm trông con” dẫn đến mất quyền nuôi con thường rơi vào các tình huống sau:
A-Bỏ mặc trẻ em (Child Neglect):
Đây là lý do phổ biến nhất. Tại Anh, việc để trẻ dưới 12 tuổi ở nhà một mình mà không có sự giám sát (nếu bị nghi vấn dễ gặp nguy hiểm) có thể bị coi là phạm pháp.
Vi phạm: Để trẻ nhỏ ở nhà một mình để đi làm, đi chơi, hoặc để trẻ sống trong môi trường sống mất vệ sinh, thiếu thực phẩm. Xin lưu ý nhân viên sở XH tới thăm nhà có quyền quan sát tình trạng ăn ở, vệ sinh và viết báo cáo.
B-Bạo lực gia đình và Thể xác:
Sử dụng đòn roi, đánh, tát, đẩy con cái
(physical punishment) gây thương tích hoặc để lại dấu vết.
Trong trường hợp trẻ đã đi học, thầy cô giáo có trách nhiệm quan sát học sinh và báo ngay về “wellbeing” nếu thấy có biểu hiện bị bạo hành tâm lý, hành hạ thể xác ở nhà.
C-Trẻ chứng kiến cảnh cha mẹ đánh cãi nhau (gây tổn thương tâm lý).
D-Lạm dụng chất gây nghiện: Cha mẹ nghiện rượu hoặc ma túy dẫn đến việc không thể chăm sóc trẻ an toàn.
Trong bài sau chúng tôi sẽ mô tả việc Toà án đánh giá nguy cơ “Tổn hại đáng kể” (Significant Harm) với trẻ em ra sao để có biện pháp với cha mẹ. Viet News UK cũng sẽ giới thiệu cách liên hệ hỗ trợ pháp lý miễn phí (Legal Aid) ra sao.
