Sống ở Anh (bài 6): Khi nào cha mẹ bị tước quyền nuôi con?
Luật bảo vệ trẻ em ở Anh (1998) đặt quyền lợi của trẻ em và người vị thành niên lên mức cao nhất, cao hơn quyền làm cha mẹ.
Luận điểm này cho phép nhà chức trách can thiệp để bảo vệ trẻ nếu thấy có nguy cơ “Tổn hại đáng kể” (Significant Harm) xảy ra với trẻ trong một gia đình.
Tòa án sẽ áp dụng **Ngưỡng cửa gây hại** (Threshold Criteria).
Nếu chứng minh được rằng việc ở lại với cha mẹ sẽ khiến trẻ bị tổn hại nghiêm trọng về thể chất, trí tuệ hoặc tinh thần, nhà nước sẽ áp dụng quyền tách con cái ra khỏi cha mẹ hoặc người giám hộ theo luật định (guardian, cha mẹ nuôi…).
Người di cư cần chú ý
Các bài báo nêu ra những điều người Việt hoặc các nhóm dân nhập cư đã có quyền sống ở Anh cần lưu ý đặc biệt.
Đó là đối với người di cư, việc gặp rắc rối đôi khi đến từ ‘khác biệt văn hóa’ hoặc sự thiếu vắng ‘kiến thức luật pháp’ vì không được giáo dục ở Anh từ nhỏ hoặc vì trưởng thành trong môi trường khác ở Anh.
Ví dụ, ai đi học ở trường tại Anh đều được giáo dục kỹ càng về quyền của trẻ em.
Thế nhưng, với người di cư tới Anh, họ cần cân nhắc khi phát ngôn trước pháp luật.
Luật pháp Anh không chấp nhận ‘ngoại lệ văn hóa’, ví dụ như bạn nói rằng “ở nước tôi làm vậy là bình thường” (như đánh con, để con tự đi học một mình ở nhà khi còn rất nhỏ). Đây là các cách nói không được chấp nhận làm lý do bào chữa.
Tình trạng di trú: Dịch vụ Xã hội (Social Services) có nghĩa vụ hỗ trợ trẻ em kể cả khi cha mẹ không có giấy tờ hợp pháp hoặc “không được hưởng trợ cấp công” (No Recourse to Public Funds – NRPF).
Tuy nhiên, nếu cha mẹ bị bắt giữ hoặc trục xuất, Social Services sẽ can thiệp để đảm bảo trẻ có nơi ở (thường là Foster care – gia đình thay thế).
Rào cản ngôn ngữ và các bên có trách nhiệm quan sát:
Trường học, nhà thờ và dịch vụ phiên dịch đều có trách nhiệm thông báo cho Sở XH về nghi vấn một trẻ em bị ngược đãi.
Nhưng cần hiểu rằng theo luật, người phiên dịch không được phép tư vấn gì cho bạn hoặc bị cấm hướng dẫn lời khai sao cho “tốt đẹp”.
Các cuộc nói chuyện qua phiên dịch thường được ghi âm và lưu trữ lâu để làm bằng chứng sau này. Bởi thế, các bên có trách nhiệm nói đúng những gì xảy ra, không thêm bớt.
Người phiên dịch, hoặc thầy cô giáo ở trường, người phụ trách lớp học ngoại khóa ở nhà thờ cũng có trách nhiệm truyền đạt lại nếu họ thấy “trẻ em bị đe dọa trực tiếp”.
Bởi vì theo luật định thì quyền lợi và sự an toàn của trẻ em là ưu tiên số một trong mọi tình huống.
Quy trình tước quyền làm cha mẹ diễn ra như thế nào?
1. Sở Xã hội nhận tin báo về nghi vấn bạo hành trẻ, từ trường học, hàng xóm hoặc bệnh viện.
2. Đánh giá (Assessment): Nhân viên xã hội đến nhà kiểm tra.
3. Thảo luận bảo vệ trẻ em: Các bên họp bàn xem có cần đưa trẻ vào danh sách bảo vệ hay không.
4. Thủ tục Tòa án (Public Law Outline): Nếu tình hình không cải thiện, họ sẽ nộp đơn ra Tòa để xin lệnh chăm sóc (Care Order).
Cuối cùng là một số lời khuyên: Nếu bị Social Services liên lạc, bạn nên tìm luật sư chuyên về luật gia đình (Family Law) ngay lập tức.
Nếu không có tiền, bạn có thể xin hỗ trợ pháp lý miễn phí (Legal Aid) vì đây là trường hợp liên quan đến quyền lợi trẻ em. Bạn có quyền yêu cầu được hỗ trợ có thông dịch viên trong tất cả các cuộc làm việc với Social Services.
Các dịch vụ này đảm bảo cho bạn lên tiếng cho trường hợp của mình một cách hợp pháp và rõ ràng.
Xem bài đã đăng: Luật bảo vệ trẻ em ở Anh và Quyền hạn Sở Xã hội
