Sống ở Anh: Con tôi không đi học thêm
Amy Chapman chia sẻ câu chuyện nuôi hai con ở Anh:
Hồi mới sang Anh sống , tôi bảo chồng tôi hỏi cô giáo chủ nhiệm dạy thêm cho con tôi, dạy trước chương trình cho con tôi , để đảm bảo con tôi sẽ giỏi nhất.
Gớm, anh ấy nói: “Anh rất giận, con giỏi hay không, thông minh đến đâu thì hưởng đến đấy! Bên này không có trò em nghĩ ra nhé!”
“Khôn lỏi như em thì chả biết được thực lực của con đến đâu. Mà bảng lương của Anh, thì có khi thợ điện, thợ xây trình độ cấp 3 còn nhiều tiền hơn luật sư, bác sĩ.”
Quyết định cấm dạy thêm, học thêm đối với trẻ em tại Anh là một trong những chủ đề giáo dục từng gây ra rất nhiều tranh luận trái chiều. Khác với văn hóa coi trọng việc học thêm ở nhiều quốc gia châu Á, hệ thống giáo dục Anh có những quy định cực kỳ nghiêm khắc nhằm bảo vệ tuổi thơ của trẻ em và sự công bằng trong giáo dục.
Dưới đây là bức tranh toàn cảnh về quy định này và lý do vì sao giáo viên tại Anh có thể đối mặt với những hình phạt nặng nề nếu cố tình “mở lò” dạy thêm.
1. Bản chất của quy định: “Học thêm” tại Anh bị cấm như thế nào?
Thực tế, luật pháp Anh không cấm hoàn toàn việc gia sư 1 kèm 1 (private tutoring) nếu phụ huynh có nhu cầu tự nguyện và đăng ký hợp pháp. Tuy nhiên, họ kiểm soát cực kỳ gắt gao việc giáo viên đang giảng dạy tại các trường công lập tự ý mở lớp dạy thêmcho học sinh của mình hoặc học sinh trong cùng khu vực quản lý.
Không có khái niệm “Lớp dạy thêm của cô A, thầy B”: Bạn sẽ không bao giờ bắt gặp cảnh tượng học sinh tan trường rồi rồng rắn kéo nhau đến nhà thầy cô giáo để học tiếp đến tối muộn.
Bảo vệ quyền lợi trẻ em:
Bộ Giáo dục Anh quan niệm rằng thời gian sau giờ học là dành cho các hoạt động thể chất, nghệ thuật, gia đình và nghỉ ngơi. Việc ép trẻ em học thêm quá mức được coi là hành vi gây áp lực tâm lý không cần thiết lên trẻ nhỏ, có thể phải lý giải , giải trình tại tòa án. Tôi có nhiều buổi chiều bận đưa con đi tập đàn, chơi nhạc, học các lớp ngoại khóa như dancing, thể dục, đều miễn phí chứ không bao giờ đưa con đi học thêm kiến thức….vì không có các lớp đó.
2. Giáo viên mở lớp dạy thêm sẽ bị phạt ra sao?
Nếu một giáo viên đang biên chế tại trường học ở Anh bị phát hiện tự ý mở lớp dạy thêm cho học sinh (đặc biệt là học sinh thuộc trường mình đang dạy) nhằm mục đích trục lợi, hậu quả sẽ cực kỳ nghiêm trọng:
Vi phạm đạo đức nghề nghiệp nghiêm trọng: Tại Anh, mọi giáo viên phải tuân thủ :Tiêu chuẩn Giáo viên Quốc gia (National Teacher Standards).Việc dạy thêm cho học sinh của mình tạo ra sự xung đột lợi ích (Conflict of Interest). Giáo viên có thể bị nghi ngờ là “ém” kiến thức trên lớp để ép học sinh đi học thêm. Kiếm lời từ vị trí ‘quyền lực’ có sẵn trong quan hệ thầy cô giáo với học sinh là trái quy định.
Hình phạt tài chính và tước giấy phép làm thầy cô: Cảnh cáo và kỷ luật:Trường học sẽ ngay lập tức đình chỉ công tác để điều tra.
Sa thải: Hầu hết các trường hợp vi phạm đều dẫn đến việc giáo viên bị sa thải ngay lập tức vì vi phạm hợp đồng lao động.
Tước giấy phép hành nghề hành nghề vĩnh viễn:Cơ quan Quản lý Giảng dạy (Teaching Regulation Agency – TRA) có thể đưa giáo viên đó vào danh sách đen, đồng nghĩa với việc họ không bao giờ được phép đứng lớptại bất kỳ trường học nào trên toàn nước Anh nữa.
Trốn thuế và xử lý hình sự: Nếu giáo viên tự mở lớp, thu tiền mặt hoặc chuyển khoản cá nhân mà không khai báo thuế với Cơ quan Thuế và Hải quan Anh (HMRC), họ sẽ bị khép vào tội “trốn thuế”. Đây là tội danh hình sự có thể phải đối mặt với án tù hoặc những khoản phạt tài chính khổng lồ.
3. Tại sao nước Anh lại bài trừ vấn nạn này?
Chính phủ và ngành giáo dục Anh duy trì quan điểm cứng rắn này vì 3 lý do cốt lõi:
*Đảm bảo sự công bằng (Educational Equity):Nếu học thêm lên ngôi, con cái của những gia đình giàu có sẽ có lợi thế hơn hẳn nhờ tiền bạc. Giáo dục công lập của Anh hướng tới việc mọi đứa trẻ, dù giàu hay nghèo, đều nhận được chất lượng giáo dục tương đương ngay tại trường.
* Tránh kiệt sức (burnout) ở trẻ em: Người Anh tin rằng “Trẻ em phải được là trẻ em”. Việc nhồi nhét kiến thức ngoài giờ học không giúp trẻ thông minh hơn mà chỉ làm tăng tỷ lệ trầm cảm, lo âu (anxiety) và sợ học do cuộc chạy đua điểm số, thi cử. Đón con một số bạn bè ở Việt Nam sang Anh du học, nói chuyện qua vào ngày đầu tiên các cháu tới Anh tôi đã nhận thấy dấu hiệu tổn thương do nếp nghĩ và thói quen đó. Thật đáng buồn.
Trách nhiệm của giáo viên trên lớp: Giáo viên được trả lương để truyền thụ đầy đủ kiến thức trong giờ hành chính. Nếu học sinh không hiểu bài, nhà trường có trách nhiệm tổ chức các buổi phụ đạo miễn phí tức catch-up classes ngay tại trường, chủ yếu cho các học sinh không theo kịp, chứ không phải đẩy trách nhiệm tài chính sang vai phụ huynh. Cũng xin nhắc là học sinh là di dân mới tới còn kém tiếng Anh thì được trường phụ đạo miễn phí, không phải mất tiền hay chi phí mua thêm sách để ‘học đuổi’.
*Lời kết: Tôi hoàn toàn đồng ý với quy định cấm giáo viên mở lớp dạy thêm tại Anh vì đây là một minh chứng của tư duy giáo dục lấy người học làm trung tâm.
Thay vì biến giáo dục thành một cuộc đua tài chính đầy áp lực, nước Anh đã chọn cách bảo vệ sự cân bằng trong cuộc sống của mọi đứa trẻ và giữ gìn sự trong sạch, tôn nghiêm của nghề giáo. Nay các con tôi đã trường thành ở Anh và câu chuyện chỉ được kể lại để các bạn tham khảo.
