Anh quốc: Cắt thuế nhập 100 mặt hàng thực phẩm nhưng bỏ ý tưởng áp trần giá

Tính đến ngày 21/05/2026, Chính phủ Anh cho biết Bộ Tài chính sẽ lên một kế hoạch cắt thuế nhập khẩu với 100 mặt hàng thực phẩm nhưng không áp dụng trần giá.

Mục tiêu là để kiềm chế giá thực phẩm tăng lên, khiến nhiều hộ gia đình ở xứ Anh (England) gặp khó khăn trong sinh hoạt vì lạm phát do chiến tranh Iran gây ra.

Tổ chức Food & Drink Federation nêu ra dự báo giá thực phẩm ở Anh có thể tăng thêm 10% vào cuối năm nay khi mà chiến tranh Iran chưa chấm dứt và chuỗi cung ứng qua eo biển Hormuz chưa khai thông.

Ban đầu, chính phủ Anh nêu ra ý tưởng về một thỏa thuận hạn chế giá tự nguyện với các chuỗi siêu thị, nhưng sau đó đã phải bỏ sáng kiến này do vấp phải sự phản đối kịch liệt từ ngành bán lẻ.

Vào giữa tháng 5 năm 2026, trước áp lực lạm phát thực phẩm có nguy cơ tăng mạnh (dự kiến lên tới 9% vào cuối năm do căng thẳng tại Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng qua eo biển Hormuz), Bộ trưởng Tài chính Anh Rachel Reeves và các quan chức chính phủ đã thảo luận về một phương án hỗ trợ người dân.

Theo nội dung đề xuất, nhà nước sẽ kêu gọi các chuỗi siêu thị lớn (như Tesco, Sainsbury’s, Asda, M&S…) tự nguyện giới hạn giá đối với các mặt hàng thực phẩm thiết yếu hàng ngày như sữa, bánh mì, trứng, khoai tây và bơ.

Đổi lại, chính phủ sẽ xem xét nới lỏng hoặc hoãn thực thi một số quy định pháp lý tốn kém cho doanh nghiệp (ví dụ như các quy định mới về đóng gói bao bì hoặc quy định kiểm soát thực phẩm lành mạnh).

Thế nhưng, đề xuất này đã ngay lập tức bị các lãnh đạo ngành bán lẻ và Hiệp hội Bán lẻ Anh (BRC) đã phản ứng rất gay gắt.

Họ coi đây là điều quá phi lý và là sản phẩm của tưư duy kiểm soát giá kiểu thập niên 1970.

Đại diện các siêu thị lập luận rằng thị trường bán lẻ của Anh vốn đã cạnh tranh rất khốc liệt và biên độ lợi nhuận của họ đang ở mức rất thấp (chỉ khoảng 3%). Việc ép giảm giá sâu sẽ đẩy doanh nghiệp vào thế thua lỗ hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nhà nông Anh.

Gần đây, phong trào Buy British (Mua hàng Anh) đã khiến nhiều chuỗi retailer ưu tiên mua nông sản trong nước, thay vì nhập ngoại.

Nhưng để làm ăn có lãi, các siêu thị và các doanh nghiệp lớn yêu cầu Bộ Tài chính Anh đã phải rút lui và hủy bỏ kế hoạch mang màu sắc của thời kỳ kiểm soát giá bắt buộc của những năm 1970.

Riêng tại Scotland, xứ sở có chính quyền tự trị, Thủ hiến Scotland, ông John Swinney (thuộc đảng SNP) trước đó đã đưa ra cam kết sẽ thúc đẩy luật áp trần giá pháp lý đối với một rổ thực phẩm thiết yếu tại các nghị trình lập pháp của vùng này.

Điều này vẫn được SNP nêu ra dùđang đối mặt với nhiều tranh cãi và rào cản pháp lý.

Còn tại England và Wales, giá thực phẩm vẫn sẽ vận hành theo cơ chế thị trường tự do và cạnh tranh giữa các hệ thống siêu thị chứ không có lệnh hạn chế giá.

Đến ngày 21/05, chính phủ công bố các kế hoạch trợ giúp chi phí sinh hoạt khác, có hiệu lực từ tháng 9/2026.

Một trong những sáng kiến đó là để trẻ em 5-15 tuổi đi bus miễn phí.

Bộ Tài chính cũng xem xét “tạm dùng đánh nhập” (suspend agrifood tariffs) với 100 hàng nông sản, đồ uống phải nhập từ nước ngoài.

Rổ hàng đó có thể có nhiều loại thực phẩm như thịt, trái cây, nước quả và các loại bánh.