Anh soạn luật ‘phối hợp tương thích’ nền kinh tế với thị trường chung EU’?
Quán mang tên bằng tiếng Pháp trên đất Anh ở trạm kiểm soát biên giới Anh-EU tại Folkestone, Kent
Chính phủ Anh đang chuẩn bị một dự luật quan trọng nhằm thúc đẩy chương trình ‘reset” (cài đặt lại) quan hệ với Liên minh châu Âu sau Brexit.
Điểm đáng chú ý nhất của dự luật này, nếu được thông qua sớm, là việc cho phép Anh tự động phối hợp và cập nhật các quy định trong nước tương thích với quy chế của Thị trường chung EU (dynamic alignment) mà không cần phải thông qua các cuộc bỏ phiếu chi tiết tại Quốc hội cho mỗi lần thay đổi.
Theo các báo The Guardian, The Independent và đài BBC, các lĩnh vực trọng tâm phối hợp nỗ lực “tương thích hóa” này sẽ tập trung vào các ngành then chốt để giảm bớt rào cản kỹ thuật và chi phí cho doanh nghiệp:
Nông nghiệp và Thực phẩm (SPS):** Đây là ưu tiên hàng đầu. Anh muốn ký kết một thỏa thuận về tiêu chuẩn vệ sinh dịch tễ để giảm bớt việc kiểm tra biên giới đối với thực phẩm, đồ uống và các sản phẩm động thực vật.
Công nghiệp xe hơi: Phối hợp các tiêu chuẩn kỹ thuật để đảm bảo xe sản xuất tại Anh có thể lưu thông thuận tiện sang thị trường EU mà không gặp trở ngại về quy định mới.
Năng lượng và Biến đổi khí hậu: Kết nối lại hệ thống giao dịch khí thải (Emissions Trading Scheme).
Hợp tác chặt chẽ trong thị trường điện năng để giảm hóa đơn năng lượng.
Tiêu chuẩn Sản phẩm (Hóa chất và Hàng tiêu dùng):** Anh có xu hướng bám sát các tiêu chuẩn an toàn hóa chất (REACH) và bảo vệ người tiêu dùng của EU để tránh tình trạng hàng hóa Anh bị từ chối tại biên giới do khác biệt tiêu chuẩn.
Ngoài ra, Anh và EU sẽ tiếp tục phối hợp công tác an ninh biên giới và di trú. Hai bên đã và đang trao đổi thông tin và phối hợp các quy trình kiểm soát biên giới, chia sẻ dữ liệu tội phạm.
Phản đối và giải thích
Thế nhưng, ngay lập tức kế hoạch này đã bị các đảng đối lập như Bảo thủ và Reform chỉ trích.
Họ coi mọi thay đổi hiệp định Brexit đều cần phải được Nghị viện thông qua.
Phe đối lập và những người ủng hộ Brexit cứng rắn lo ngại đây là hành động “hội nhập lại EU bằng cửa sau”, làm mất đi quyền tự chủ về luật pháp của Anh khi phải chạy theo các quy tắc mà họ không còn quyền bỏ phiếu quyết định tại Brussels.
Trong ngày 13/04/2026, lãnh đạo đảng Bảo thủ Kemi Badenoch dự kiến nêu phát biểu công khai phản đối ý tưởng về dự luật này.
Đáp lại, các bộ trưởng trong chính phủ của đảng Lao động Anh nói rằng việc soạn dự luật này có mục tiêu cắt giảm “thủ tục rườm rà” (red tape), thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bù đắp các thiệt hại do Brexit gây ra (ước tính làm giảm 4% năng suất dài hạn của Anh, theo các trung tâm nghiên cứu).
Chính phủ cũng khẳng định việc này không phải là gia nhập lại Thị trường chung hay Liên minh Thuế quan châu Âu, vì chính phủ tôn trọng kết quả cuộc trưng cầu dân ý Brexit năm 2016, đưa Anh ra khỏi EU.
Dự luật này dự kiến sẽ được giới thiệu trong Diễn văn của Nhà vua (The King’s Speech) vào tháng 5/2026 và được thông qua trước kỳ nghỉ hè năm nay, đánh dấu bước chuyển biến lớn nhất trong quan hệ London-Brussels sau khi Anh chính thức rời EU.
