Sống ở Anh: Một người Anh có bao nhiêu tên?
Nếu đi làm văn phòng hay du học ở Anh, bạn có thể gặp phải vấn đề gọi đúng tên riêng và nhớ đúng tên chính thức của người Anh, người Ireland hay người Scotland.
Vì hoàn toàn không như câu nói ở Việt Nam rằng người Việt ‘họ ít tên nhiều’, còn người Anh, Mỹ, châu Âu ‘tên ít họ nhiều’, trên thực tế, tên của người Anh rất phong phú. Trang web ‘UK Names’ điểm ra trên 1000 tên mà người ở Anh có thể đặt cho trẻ em.
Chính phủ Anh cũng có hẳn trang về tên cho trẻ em. Cục Thống kê (ONS) hàng năm đều ‘đếm tên’ trẻ sơ sinh để ghi nhận con số và các thay đổi (https://www.ons.gov.uk/releases/babynamesinenglandanddwales2024).
Nhưng điều khiến chúng ta hay nhầm là bạn bè người Anh hình như có hai, thậm chí ba tên gọi khác nhau. Hoặc cùng một tên nhưng có các cách viết khác hẳn nhau.
Sự thật là họ chỉ có một tên (name) trên giấy tờ nhưng được dùng ở hai, ba cách, tùy vào độ thân mật nữa.
Khi gặp một người tự giới thiệu là Rich, Rick, hay Richie, bạn biết chắc chắn 100% tên trên hộ chiếu của họ là Richard.
Nhưng cách anh này chọn phiên bản nào phản ánh thái độ của anh ta với bạn: Rich là tên đọc lên mạnh mẽ (có âm ‘ch’ ở cuối), đủ lịch lãm, uy quyền để xưng danh ở công sở. Còn Rick thì mang cá tính, phong trần hơn, trong khi Richie (hay Ritchie ở Mỹ) thì gần gũi, ấm áp.
Các tên Anh và châu Âu và nhiều biến thể
Mấy tên thông dụng nhất có tới hay ba cách viết và xừng danh, từ thân mật (et name) tới tên thu gọn (diminutive) mà điển hình nhất, thường gặp nhất là William thì gọi là Bill, Billy, hoặc Will; Elizabeth là Liz, Lizzie, Beth.
Và đôi khi tên thân mật của nam và nữ giống nhau: Alexander và Alexandra đều có thể được gọi hoặc được chính chủ ‘xưng danh’ là Alex, hay Alexis (ở châu Âu phổ biến hơn ở Anh).
Tương tự, Beth có thể là tên ngắn cho hai tên ghi trong hộ chiếu khác nhau, Elizabeth và Bethany.
Trong công việc, chúng ta cần chú ý hai dạng của một tên khác nhau để tìm gửi email, tìm văn bản cho đúng. Ví dụ, bạn có thể gặp trường hợp hôm nay ký hợp đồng với một người tên là Nicholas, lại nghe anh ấy xưng danh lúc bắt tay Nick. Email của công ty có thể được anh Nick đó chọn hoặc là Nicholas hoặc Nick.
Với một số gia đình Việt Nam sinh con và đặt tên Tây cho con ở Anh, có lẽ các bạn cũng cần chọn cho đúng. Luật không cấm đặt tên con là Johnny, Bob hay Peggy (nữ), nhưng cần biết những tên đó đáng yêu mà không trang trọng trên giấy tờ. Nếu bạn đặt tên con là John hay Robert thì vẫn có thể gọi các cháu trai này là Johnny hay Bob. Tương tự, tên Margaret thì sẽ ‘nghiễm nhiên’ có thể dùng Peggy, hay Maggie cho thân mật.
Sau đây là một số tên nam và nữ chính thức (trên hộ chiếu) đi kèm các biến thể thân mật hoặc rút gọn. Xin chú ý đây chỉ là các cách gọi ở Anh. Tên tiếng Anh sang Mỹ có thể có biến thể rút gọn khác và gần như tất cả các nước châu Âu đều có tên ngắn, tên thật mật theo cách riêng, do truyền thống văn hóa, ngôn ngữ của họ tạo ra.
Một số tên nam và biến thể ngắn
Nicholas = Nick=Nicky cho nam. Nicola, Nicole =Nicki cho nữ.
John=Johnny; William=Will=Bill=Billy hoặc Will.
Robert=Rob=Bob=Bobby.
Thomas=Tom=Tommy
James=Jim=Jimmy cho nam; Jamie và Jaymie là tên nữ.
Daniel=Dan=Danny cho nam. Daniela và Danielle là nữ, với tên ngắn là Danie.
Edward=Ed=Eddie=Eddy=Ted.
Trong số các tên nữ phổ biến ở Anh có các tên và biến thể sau:
Amy =Amie, Amee, Ami
Henrietta=Harriet=Hattie.
Constance=Connie.
Elizabeth=Liz= Lizzie=Beth.
Cố nữ hoàng Elizabeth II có tên đặc biệt được vua cha đặt cho ở nhà hồi nhỏ là Lilibet. Các tên này sau trở thành chính thức và được Hoàng tử Harry đặt cho con gái sinh ở Mỹ.
Margaret = Maggi=Peggy.
Katherine=Kate=Katie=Kathy. Spelling của Katherine còn có thể là Catherine, Kathryn.
Victoria = Vicky=Tor=Tori
Rebecca=Becky=Becca
Sarah =Sally và Patricia=Pat =Trish=Tricia. Xin chú ý Pat dùng được cho cả nam lẫn nữ.
Eleanor=Ellie=Ellie
Riêng cái tên nổi tiếng Alexander (tên của Alexander Đại đế thời La Mã) và Alexandra (của nhiều nữ hoàng Anh, Đức…) thì được ‘cắt nhỏ’ thành nhiều pet names:
Alexander=Alex=Alexis cho nam. Có biến thể chính thức nữa (lấy đoạn đuôi) là Xander, Zander và gọi thân mật là Zan. Phiên bản Scotland cho Alexander là Alistair và các biến thể của nó.
Alexandra=Alex=Alexis=Alexie cho nữ. Ngoài ra còn có Sandra, Sondra cũng là tên nữ chính thức thay thế cho Alexandra.
Tên vùng miền ở Scotland, Wales và Ireland
Ngoài ra, nếu sống ở Ireland, Scotland và Wales, bạn sẽ gặp hàng loạt tên có truyền thống địa phương.
Đôi khi nó là biến thể bằng phương ngữ của tên gốc Kinh Thánh. Ví dụ John thì có thể là Ewan ở Scotland, Patrick có cách ghi theo tiếng Irish là Padraig, gọi ngắn là Pat hoặc Paddy.
Lạ nhất là tên nữ tiếng Ireland: Siobhan, viết một đằng đọc một nẻo và xưng danh thân mật lại khác hoàn toàn. Cái tên rất đẹp trong tiếng Irish này được đọc gần như là ‘Shi-vôn’ và tên ngắn của nó là Shiv.
Tên nữ Glenda ở Wales có nghĩa là ‘thanh cao’ thì đọc lên hơi giống Brenda ở Anh nhưng không liên quan, và cũng không phải là mẫu tên nữ từ tên nam Glen ở Scotland (có nghĩa là thung lũng).
Những chi tiết thú vị về văn hóa đảo Anh này phải ở đây lâu mới rõ.
