Taxi không người lái sẽ hoạt động tại London?

Amy Chapman viết:

Các bạn hãy chuẩn bị tinh thần đi nhé, các cư dân xứ sở sương mù!

Hôm qua tôi đi London, thấy một chiếc xe có nhiều camera, trên nóc còn có mấy chục cái  chĩa ra tứ phía, kiểu như xe  của Google đi dò đường.  Hỏi ra mới biết đó là xe thuộc hãng vận tải không người lái đang đi thu thập dữ liệu đường phố London.

Đến năm 2027, bạn sẽ không còn được nghe những màn cằn nhằn về thời tiết hay những câu chuyện thời sự trên trời dưới biển từ các tài xế taxi truyền thống nữa. Thay vào đó, bạn sẽ bước vào một chiếc taxi không người lái (robotaxi), nơi bác tài duy nhất là một thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) đang thầm lặng… hoảng loạn trước giao thông London. Câu hỏi là trong chúng ta có ai không dám thử và có ai hào hứng thử ?

Theo Luật Xe Tự Hành (Automated Vehicles Act) của Anh, các dịch vụ robotaxi hoàn toàn vắng bóng tài xế con người  có thể sẽ chính thức đổ bộ và chạy thương mại diện rộng trên các con phố London vào năm 2027.

Những cái tên công nghệ đình đám như Waymo, Wayve, Uber hay Baidu đều đang ráo riết thử nghiệm. Nhưng câu hỏi lớn nhất không phải là “AI có an toàn không?”, mà là: “AI có sống sót nổi qua các vòng xoay (roundabout) ở London hay không?”

Màn Thử Thách “Đô Thị Level Cực Khó” Cho Trí Tuệ Nhân Tạo

Xe tự lái có thể vận hành mượt mà trên những đại lộ thẳng tắp, nắng vàng ở California. Nhưng đưa chúng đến London lại là một câu chuyện hoàn toàn khác:

• Trận chiến Vòng xoay (Roundabout): Quy tắc giao thông tại Anh yêu cầu nhường đường cho xe bên phải. Tuy nhiên, ở London, cách duy nhất để qua một vòng xoay đông đúc giờ cao điểm là… giao tiếp bằng mắt và một chút “liều ăn nhiều”. Thuật toán AI, vốn quen tính toán khoảng cách an toàn millimeter, nhiều khả năng sẽ đứng yên chịu trận tại bùng binh Piccadilly Circus trong khoảng 4 tiếng đồng hồ vì không thấy “khoảng trống hợp lệ”.

• Những chú chim bồ câu không biết sợ: Chim bồ câu London nổi tiếng với thái độ “thích thì tông đi”. Chúng sẵn sàng đi bộ thong thả giữa đường. Hệ thống phanh tự động khẩn cấp của xe sẽ phải hoạt động với công suất 200% chỉ để nhường đường cho một chú chim đang nhặt vụn bánh mì.

• Thời tiết “đặc sản”: Mưa rào, sương mù dày đặc và những vũng nước bắn tung tóe. Khi cảm biến Lidar bị phủ một lớp nước mưa kèm lá cây khô, AI có thể sẽ nhầm một chú sóc băng qua đường với một chiếc xe bus hai tầng.

Văn Hóa “Black Cab” Sẽ Đi Về Đâu?

Sự xuất hiện của taxi công nghệ cao khiến các tài xế “Black Cab” (taxi đen huyền thoại của London) không khỏi ngán ngẩm.

Để lấy được bằng lái taxi đen, một tài xế phải mất 3–4 năm học thuộc lòng hơn 25.000 con đường và hàng nghìn danh lam thắng cảnh trong kỳ thi kinh điển mang tên “The Knowledge”.

“Xe tự lái có thuộc lòng tên của tất cả các quán pub từ thế kỷ 18 không? Xe tự lái có biết lối tắt chui qua hẻm nhỏ để né tắc đường lúc 5 giờ chiều không? Và quan trọng nhất: Xe tự lái có biết vừa lái xe vừa thở dài ngao quán về tình hình chính trị không?” — Một tài xế Black Cab thâm niên tại Westminster hóm hỉnh chia sẻ.

Để bù đắp sự thiếu hụt này, các công ty công nghệ được cho là đang lập trình thêm “Chế độ Londoner” cho AI. Khi khách hàng lên xe, thay vì giọng nói Google Assistant mượt mà, xe sẽ phát âm thanh lập trình sẵn: “Hey boss, hôm nay trời lại mưa nhỉ? Đường Piccadilly đang tắc lòi mắt, ngồi yên tôi đi đường tắt cho!”

Ở Việt Nam mới đây tôi nghe được chuyện xe ôm Grab công nghệ mất thu nhập vì các loại lệ phí tăng lên cao, ăn vào phần tiền khách trả cho họ.

Nhưng dù sao thời của robot chở khách chạy ‘xe ôm’ (bạn có muốn ôm eo một anh robot không?) chưa tới, nghề lái taxi của vô số bác chạy Black Cab và Uber ở Anh có thể sắp bị xóa sổ.

Trải Nghiệm Khách Hàng: Đặt Xe Bằng App, Thanh Toán Bằng Lời Cảm Ơn

Mặc dù có những mối lo ngại hài hước, cư dân London cũng tỏ ra khá hào hứng với viễn cảnh năm 2027:

• Không còn áp lực “Tiền Tip”: Bạn sẽ không cần phải băn khoăn xem nên tip 10% hay 15%, vì máy tính chưa biết tiêu tiền bo vào việc gì (trừ khi nó dùng tiền đó để nâng cấp dung lượng iCloud).

• Không gian riêng tư tuyệt đối: Bạn có thể thoải mái hát hò, luyện giọng hoặc tranh luận một mình trên xe mà không sợ bị tài xế đánh giá qua gương chiếu hậu.

• An toàn tuyệt đối: Dù thiếu sự linh hoạt “luồn lách”, các nghiên cứu cho thấy AI không bao giờ vừa lái xe vừa nhắn tin, không buồn ngủ và chắc chắn không uống bia trước khi ca trực bắt đầu.

Tương Lai Đã Ở Ngay Trước Mắt

Năm 2027 hứa hẹn sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho giao thông London. Dù bạn là một người cuồng công nghệ mong muốn trải nghiệm cảm giác ngồi ghế sau của một chiếc xe “ma”, hay một người trung thành với những bác tài Black Cab thân thiện, có một điều chắc chắn: Đường phố London những năm tới sẽ thú vị hơn bao giờ hết.

Chỉ hy vọng rằng, khi chiếc robotaxi gặp sự cố mất sóng 5G giữa cầu London, nó sẽ không tự động bật bản nhạc “Keep Calm and Carry On” để trấn an hành khách!